W III okresie epoki brązu (750-400 p.n.e.) istniało na Górze Bazaltowej (Szerokiej) prasłowiańskie grodzisko obronne, otoczone wałem drewniano-ziemnym.
Starożytny uczony Klaudiusz Ptolemeusz (100-168 r. - II w. n.e.) wśród swoich 64 map - na mapie Europy Środkowej - umieścił miejscowość STRAGONA, która swoim położeniem geograficznym odpowiada położeniu obecnego miasta.
Najazd koczowników scytyjskich (V w n.e.) zniszczył pierwotne grodzisko, którego nigdy nie odbudowano.
Pierwszym, najstarszym dokumentem, w którym mowa jest o Strzegomiu, jest srebrna Bulla Papieska - papieża Hadriana IV z 1155 r. W dokumencie tym pojawia się nazwa „Ztrigom". W okresie wczesnopiastowskim (X-XII w.) powstało nowe grodzisko słowiańskiego plemienia Ślężan na Górze Szerokiej. Gród ten spłonął w 1241 r. po najeździe Mongołów na Śląsk. Z końcem XI w. rozwinęła się osada typu miejskiego, znana z dokumentów jako Stary Strzegom. Powstał tu pierwszy drewniany kościół pod wezwaniem św. Piotra, został on konsekrowany w roku 1147 przez biskupa wrocławskiego Waltera.
W roku 1202 GNIEWOMIR (Kasztelan Strzegomski) z rodu STRZEGOMITÓW sprowadził do Strzegomia JOANNITÓW, przekazując im kościół św. Piotra. Rok później - Henryk Brodaty podarował im całą osadę handlową. Po zniszczeniach najazdu mongolskiego powstało nowe miasto na prawie magdeburskim.
W roku 1242 księżna Anna, wdowa po księciu Henryku Pobożnym, nadała prawa miejskie dla Strzegomia. Następnymi zwierzchnikami nad miastem byli: książę Bolesław II Rogatka, Henryk III i Henryk IV.
W 1291 r. w wyniku porozumień między rodami rządy nad miastem przeszły w ręce Książąt Świdnickich. Dziełem pierwszego z nich - Bolka I - było otoczenie Strzegomia murem obronnym z pięcioma bramami: Świdnicką, Jaworską, Wittiga, Grabińską i Nową oraz licznymi basztami. Prace nad budową murów trwały od 1291 do 1299. W tym czasie powstał książęcy zamek strzegomski później zwany „Lennem Grodzkim". Księżna Beatrycze - żona Bolka I - ufundowała w roku 1307 klasztor benedyktynek. W roku 1308 rządy książęce przejął książę Bernard, za którego panowania założono pierwszą Księgę Miejską. W roku 1326, po śmierci Bernarda, połączone Księstwo Świdnicko-Jaworskie przypadło Bolkowi II. W czasie sprawowania przez niego władzy Strzegom uzyskał szereg przywilejów, m.in.:
- wolny targ solą,
- prawo poszerzonej mili,
- prawo bicia własnej monety.
Bolko II zapoczątkował rozwój rzemiosła. W pół. XIV w. istniało tu 9 cechów: przędzalników, kuśnierzy, rzeźników, piwowarów, krawców, kowali, szewców i powroźników.
W roku 1390 rozwinął się cech sukienników, ich produkty poszukiwane były na Węgrzech, w Czechach, Siedmiogrodzie, a także nad Morzem Czarnym. W roku 1525 działało tu 88 majstrów sukienników.
Około roku 1305 rozpoczęto budowę jednego z najpotężniejszych kościołów na Śląsku - kościoła pod wezwaniem św. Apostołów Piotra i Pawła. W drodze sukcesji w roku 1392 Księstwo Świdnicko-Jaworskie, w skład którego wchodził Strzegom, przeszło pod panowanie czeskie. W tym czasie miasto przeżywało największy rozkwit. W czasie ruchów społeczno-religijnych (1428 r.) tzw. wojen husyckich Strzegom, jako jedyne z niewielu miast na Śląsku, obronił się przed nawałnicą wojenną, zniszczeniu uległy tylko przedmieścia. W latach 1454-1475 nastąpiła rozbudowa murów miejskich. Powstały nowe basteje i wieże. W roku 1430 ponownie został wzniesiony klasztor i kościół karmelitów (pierwsza fundacja 1383), w obrębie murów miasta.
Rządy czeskie na Śląsku, a tym samym w Strzegomiu, zakończyły się w roku 1526 tragiczną śmiercią Jagiellona - Króla Czech i Węgier -Ludwika II. W tym samym roku Strzegom dostał się pod panowanie Habsburgów. Okres ich panowania uznaje się za początek upadku miasta, z powodu reformacji, kontrreformacji, Wojny Trzydziestoletniej. W roku 1543 Strzegom liczył 3350 mieszkańców. W roku 1587 - dzięki odkryciu przez Jana Montaniusa leczniczej ziemi pieczętnej ,,terra sigillata" - Strzegom znany był w całej Europie. Niestety, liczne wojny, a za nimi wlokące się zarazy (1599, 1633) zniszczyły dorobek całych pokoleń i dziesiątkowały ludność, co doprowadziło do spadku liczby mieszkańców w roku 1650 do ok. 350 osób. Najgroźniejszą z wojen, jakie w owym czasie „przetoczyły się" przez Strzegom, to Wojna Trzydziestoletnia (1618-1648), która doprowadziła do częściowego zburzenia murów obronnych, Lenna Grodzkiego i sporej ilości zabudowań.
8 kwietnia 1695 r. w Strzegomiu, w rodzime miejskiego lekarza, urodził się Johan Christian Günther, najbardziej znany poeta śląski epoki baroku.
Po śmierci cesarza Karola VI (1740), Fryderyk II Król Pruski wysunął żądania terytorialne odnośnie Śląska, przystępując do działań wojennych. W czerwcu 1745 r. na polach pod Strzegomiem rozegrała się jedna z większych bitew podczas II Wojny Śląskiej pomiędzy Austrią, Saksonią a Prusami. Zakończyła się zwycięstwem Fryderyka II. Po trzech wojnach śląskich - w wyniku pokoju w Hubertusburgu - Prusy obejmują we władanie Śląsk. Ciężkim doświadczeniem dla miasta były wojny napoleońskie (1806-1815). Noc z 14 na 15 maja 1807 r. w mieście spędzili polscy ułani z legii polsko-włoskiej, którzy następnego dnia walnie przyczynili się do zwycięstwa w bitwie po Strugą-Szczawienkiem nad Korpusem Wojsk Pruskich.
W roku 1826 powstał z inicjatywy A Winklera Teatr Amatorski, który istniał do roku 1888.
Druga połowa XIX w. charakteryzuje się ożywieniem gospodarczym. W 1856 r. Strzegom otrzymał połączenie kolejowe z Legnicą i Jaworzyną Śląską. Powstały fabryki szczotek, wyrobów betonowych, zakłady szewskie i introligatorskie, rozpoczęto eksploatację bogatych zasobów miejscowych surowców skalnych: granitu i bazaltu.
1 września 1901 r. bracia Urbanowie założyli oficynę wydawniczą, w której powstały liczne druki i czasopisma w języku polskim, m.in. dwutygodnik „Dla Wszystkich", którego zadaniem było „budzenie żywej wiary w polskim ludzie, gdziekolwiek ten lud się znajduje".
W 1915 otwarto kino, bardzo nowoczesne na tamte czasy.
W roku 1939 miasto liczyło 15 918 mieszkańców. Boleśnie odczuli oni II wojnę światową (1939-1945). Strzegom po raz pierwszy zajęły rosyjskie oddziały 13 lutego 1945 r. Poprzedniego dnia zdobyto też obóz koncentracyjny Gross-Rosen. W dniu 9 marca Niemcy odbili miasto. Przez miesiąc miasto stanowiło linię frontu ostro atakowana przez dwie strony, co doprowadziło do bardzo dużego zniszczenia. Strzegom został zdobyty 7 maja 1945 r. przez 70 Brygadę Zmotoryzowaną 9 Korpusu Zmechanizowanego Armii Czerwonej.
Wojna pozostawiła po sobie 70 % zniszczeń w zabudowie miasta, co spowolniło proces odbudowy i zaludnienia się Strzegomia. Jesienią 1945 roku rozpoczął swoją działalność Państwowy Urząd Repatriacyjny. 15 września zameldowano w Strzegomiu 125 osobę, wiosna 1946 r. było już 3000 mieszkańców.
Lata powojenne Strzegomia nie odbiegały od losów innych regionów Polski. Charakteryzowały się one odbudową miasta ze zniszczeń i rozwojem miejscowego przemysłu (Zakłady Kamienia Budowlanego, Zakłady Materiałów Ogniotrwałych w Jaroszowie, Zakłady Produkcji Podkładów Kolejowych i Elementów Prefabrykowanych w Goczałkowie, Zakłady Mechanizacji Budownictwa , „ZREMB", Zakłady Roszarnicze „Konpar", Zakłady Wyrobów Papierniczych oraz liczne spółdzielnie pracy). Od 1961 r. na terenie miasta funkcjonowało 5 szkół podstawowych i 2 szkoły średnie. W wyniku nowego podziału administracyjnego w 1975 r. Strzegom stał się siedzibą władz miasta i gminy obejmującej 145 km2.
Źródło: Folder „STRZEGOM”, wykonany na zlecenie
Urzędu Miejskiego w Strzegomiu, w roku 1998